دبير حلقه: سيد مسلم موسوی (در غياب دبير حلقه)

زمان: شنبه 87/10/28؛ ساعت 6:00 تا 8:00 بعد از ظهر

حاضران: پنج نفر

در اين نشست، پس از آن كه آقای علی ‌اصغر دليلی آياتی از قرآن مجيد را تلاوت كردند، آقايان فتحی، طاهری، دليلی، امان، و طاهری به قرائت اشعار خويش پرداختند. همچنين آقای سيد مسلم موسوی پيرامون زبان كلاسيك سخن گفت.

عنوان جلسه: نمادها در شعر فارسي

دبير حلقه: زهرا محدثي خراساني

زمان: شنبه 87/10/28؛ ساعت 4:30 تا 6:30 بعد از ظهر

حاضران: 8 نفر

در اين جلسه اشعار اعضاي حلقه به بحث گذاشته شد و درباره‌ي نمادها در شعر فارسي و بهره‌مندي از آن‌ها -با رعايت تناسب- نيز صحبت شد. بخشي از يكي از اشعار حاضرين را كه مورد نقد و ارزيابي واقع شد مرور مي‌كنيم:

تو باور مي‌كني افتادن سرو تناور را؟

تو باور مي‌كني در باغ ما داغ صنوبر را؟

قسم بر نور و آزادي، قسم بر ريشه و خورشيد

كه خواهد كشت گلدان ذات نامأنوس خنجر را

صنوبر ريشه در خاك و سري در آسمان دارد

نمي‌ميرد، نديدي يادمان نخل بي‌سر را؟ (زهرا صادق‌زاده)

غزة تحت النار و العرب تحت العار

لقد أسمعتَ لو ناديتَ حيّا              ولكن لا حياة لمن تُنادي

تمعن إسرائيل في عدوانها الشرس ضدّ قطاع غزة، وتستخدم أعتى آلاتها الحربية في عمليات القصف والتدمير والتقتيل التي تطال السكان المدنيين الأبرياء، وتتحدّى بذلك كلّ الدعوات إلى التهدئة وتحييد المدنيين، ويردّ رئيس الوزراء الإسرائيلي (أيهود أولمرت) على الداعين لوقف الحملة الإسرائيلية بحزم وصلابة قائلا: إنّنا نقوم بهذه الحملة حماية لأبناء شعبنا.
 إنّ أولمرت يجد نفسه مضطرا لهذه اللهجة في الخطاب، ومضطرا لهذه الحملة العسكرية لأنّه يعتقد أنّ شرعية وجوده في الحكم واستمرارية بقائه فيه مستمدة من أبناء شعبه، وأنّه مدين لهم بها، ونتيجة لذلك فهو يحرص على مصالحهم، ويسهر على أمنهم، وهو بعكس غيره من الزعماء الذين لا يستمدّون شرعية حُكمهم من شعوبهم، ولا يرون أنفسهم مدينين لها بالبقاء فيه، وبالتالي لا يظهرون اهتماما كبيرا بمصالحها، ولا يبذلون جهدا لحمايتها من العاديات، ولا تؤثّر فيهم صرخات المستغيثين من إخوانهم : أين أنتم يا عرب؟! أين أنتم يا مسلمون؟! ماذا تنتظرون؟! والحقيقة المرة تقول: " لقد أسمعتَ لو ناديتَ حيّا ولكن لا حياة لمن تُنادي " .
أمّا ردّة الفعل العربية على الحملة العسكرية الإسرائيلية فهي أشبه ما تكون بنبض إنسان يحتضر، فالحكومات العربية إنْ لم تكن في الخندق الآخر فهي ضعيفة وعاجزة، وعجزها بالتأكيد غير ناجم عن ضعف مقدّراتها، بل هو ناجم عن ابتعادها عن شعوبها، ورهن إراداتها لقوى أجنبية، ولهذا السبب لا يلمس المراقبُ منها دعما حقيقيا للإخوة في قطاع غزة، بل إنّهم أثناء العدوان الإسرائيلي ربّما يتهامسون قائلين لبعضهم: ليت أولمرت يحسم الأمر خلال ساعات، وإنْ لم يستطع الحسم السريع ليته يتوقّف حتى لا يُعرّضنا لمزيد من الحرج.
الجماهير العربية ليست بأحسن حالا من الحكومات، إنّها منقسمة إلى فريقين: فريق ينوء من التخمة، والثراء الفاحش، لا همّ لهم إلا ارتياد الأسواق والمتنزهات والمطاعم، وقيادة السيارات، والسياحة والسفر، والتزاور وشراء الملابس الأنيقة، والعطر الفاخر، وعندما يشاهدون ما يجري لإخوانهم في غزة من نكبات وويلات، فإنّهم يمرّون عليها في التلفاز مرور الكرام، مُكتفين بترديد كلمة: يا حرام!! والفريق الآخر يكتوي بنار الفقر والفاقة، يبيتون ويصبحون على متابعة أسعار الحليب والغاز والخبز ووقود السيارة والمدفأة، يتراكضون وراء الحافلات العامة ليس لديهم وقت لمتابعة ما يجري، وإذا ما جمعهم المساء أمام شاشة التلفاز وشاهدوا أشلاء الضحايا من إخوانهم فارتْ الدماء في عروقهم، وأرعدوا وأزبدوا وشتموا، وأشعلوا سيجارة ثمّ ناموا.

النخب الثقافية والحزبية العربية ضعيفة، وعاجزة عن تعبئة الشارع العربي وتحريكه وتوجيهه، وردّة فعلها لا تتعدّى الإدانة والشجب، أو الدعوة إلى مهرجان خطابي تُلقى فيه الكلمات والقصائد والخطب، وتختم بالأدعية الدينية المألوفة، ثم ينصرف الناس منها إلى بيوتهم مُعتقدين أنّهم أدّوا ما عليهم، ليأتي بعد ذلك دَوْر الفنانين فيقوموا بعمل بطولي (يردّ للأمة كرامتها)، وهو عبارة عن بكائية تُعرَف بالضمير العربي، يُجرّبون فيها أصواتهم، وينتحبون على إيقاعات حزينة وعرض لمشاهد الدم وجثث الشهداء، ثمّ ينفضّون من هذا العمل الاستعراضي إلى فنادقهم وحاناتهم البعيدة كلّ البعد عن أي عمل وطني.

                                                               من محاظرة السید مهدی الرضوانی

دبير حلقه: علي‌جان عدالتي مجد

زمان: شنبه 21/ 10/87 ساعت 6:30 تا 8:00  بعد از ظهر

حاضران: 7 نفر

در اين جلسه پس از قرائت قرآن توسط آقاي سيد حسن مبارز، اشعار عليرضا قزوه دربارة منتظر الزيدي و غزه به نقد گذاشته شد. حاصل نقدهاي اعضاي جلسه تأكيد بر تفاوت شعر با بيانيه و فحش‌نامه بود.

همچنين اشعار آقايان ايزدپناه، دليلي، صالح، و رجاء مورد نقد اعضا قرار گرفت. طليعه‌ي برخي از اين اشعار در پي مي‌آيد:

دنيا سرِ درد و اضطراب است هنوز

دنبال حضور حس ناب است هنوز

صبح است و دعاي ندبه برپا شده است

بيچاره كسي كه مست خواب است هنوز (سيد حسن مبارز)

باز لطف دوست يارم مي‌شود

عاشقي آيينه‌دارم مي‌شود (آقاي ايزدپناه)

با شيهه اسب نعره‌ي مستانه مي‌زند

خون حسين بر سر او شانه مي‌زند (آقاي رجاء)

عنوان جلسه: بررسي شعر پايداري

دبير حلقه: زهرا محدثي خراساني

استاد مدعو: خانم طيبه ثابت

زمان: شنبه 87/10/21؛ ساعت 4:30 تا 6:30 بعد از ظهر

در خلال شعرخواني حاضرين، كه با توجه به موضوع غالب شعر جنگ (غزه) بود، پيرامون ويژگي‌هاي شعر پايداري و مؤلفه‌هاي خاص آن و تفاوت اين گونه با شعر حماسي تعاريفي ارائه شد.

در پايان نمونه‌هايي از شعر پايداري قرائت شد؛ چون:

آه اي موج‌هاي دريا! من وارث بادهاي مجنونم

عاشق آب‌هاي اروندم، از مريدان شط كارونم

پدرم لاله‌ايست صحرايي، مثل گل‌هاي پرپر ديگر

گرچه او را نديده‌ام اما، بوي گل جاري است در خونم

پدرم هيچ كس نمي‌داند، در كجاي بهار خوابيدست

خواب ديدم خودش به من مي‌گفت: در زمين بهشت مدفونم (زهرا بيدكي)

یکشنبه 8/10/87

استاد مدعو: سید هادی نوری

حاضران: آقایان احمدی- محسن قائمی- روح ا... قائمی- اکرامی- رضائی

بهشت و جهنم-جامپا لاهیری

آقای احمدی: داستان خوبی بود که مخاطب می توانست، ارتباط خوبی برقرار کند. در جلسه ي گذشته كه داستانی که از همین نویسنده بود، روانی نوشتن واضح بود و آشنائی با فضای آمریکا و بیان روحیات راوی، ماردش و دیگر شخصیتها، همگی دالّ بر زبردستی اوست و خود می شود الگوی آموزشی خوبی برای نوشتن ما باشد. - داستانی رئال است که اختلافات روحیه ای شرقی و غربی به زیبائی، تصویر كشيده شده است. - داستان سراسر روابط شخصیتها است. - نتیجه گیری و قضاوت از سوی نویسنده، صورت نپذیرفته است. برخی قسمتهای داستان، زیاده گوئی شدت دارد.

آقای رضائی: هر دو داستان این نویسنده که مورد نقد و بررسی قرار گرفته است، حالت قصه گوئی دارد که گویا تجربه ای برای خودش صورت پذیرفته است. – داستان، سیر تقابل اجتماعی دو فرهنگ هند و آمریکا، از زبان یک دختر نوجوان و یا جوان که بیشتر به بیان حالات زنها می پردازد، است.

آقای احمدی: راوی که در سن جوانی یا میانسالی است، چطور می تواند که با لحنی در سن و سال کودکی یا نوجوانی روایت کند؟

آقای نوری: این دقیقاً تفاوت راوی و زاویه دید را واضح می کند که اشکال فنی ایجاد نمی کند.

آقای اکرامی: زبان ساده و نگاهی عمیق وجود دارد كه شناخت کامل راوی از صحنه هائی که تصویر کنید، است.

آقای روح الله قائمی: اسامی و تصاویر بعضاً محلی، در اين داستان هم وجود دارد. -  تحول مادر در انتهای داستان، به خوبی پردازش نشده و روابط علت معولي و منطقي ندارد.

آقای نوری: جامپا هيري نویسنده ای است که ادبیات داستانی خوب فهمیده است. - نگاهی آمریکائی دارد که این نگاه ضرری به داستان نمی رساند، بلکه مهم آن است که درون مایه، محلّی نباشد. - از ویژگیها و نوشته های لاهیری آن است که در تقابل دو فرهنگ متفاوت، هیچ طرفداری نمی کند و کاملاً منصفانه و بدون هیچ توهینی به دو طرف تقابل، فقط روایت می کند. این معنای دقیق و حقیقی هنر و اثر هنری است. - نيو نيويورك مكتبي است، متاثر از فلسفه تحلیلی است.  اين مكتب معتقد است كه مهم شفافیت در نوشتار است و لایه ای مفرح و کم ضخامت که از پیچیدگی به دور باشد.

*

فلسفه تحلیلی:

رئالیسم (فلسفه خام) :

قائل به حداکثر به عقلي، اعتقاد به قدرت فهم همه چیز توسط عقل، نگاه آینه ای

نئورالیسم (فلسفه انتقادی):

قائل به حداقل عقلی، معتقد به وجود فقط نقاط مشترکی بین عقول، نگاه عینکی

چند توضيح:

1- هفته‌ي گذشته به علت ماموريت دبير و استاد و يكي از اعضاء حلقه، جلسه برگزار نگرديد!

2- بخاطر غيبت آقاي وحيد كه داستانشان در دو هفته‌ي گذشته توزيع شده بود، داستان ايشان در این هفته از گردونه‌ي نقد خارج گرديد.

3- به علت ايام سوگواري سالار شهيدان، جلسه‌ي هفته‌ي آينده نيز تعطيل شد.

عنوان حلقه: شعر محرم

زمان: شنبه 87/10/07؛ ساعت 6:30 تا 8 بعد از ظهر

حاضران: آقايان سيد حسن مبارز، فتحي، امان، موسوي، رجاء، صفري، سيد ابوالفضل مبارز (8 نفر)

پس ازقرائت قرآن توسط آقاي سيد حسن مبارز، دبير حلقه به طرح مباحثي پيرامون شعر محرم و عزاداري پرداخت. وي آن‌گاه گزارشي از سفر هفته‌ي گذشته‌ي برخي اعضاي حلقه‌هاي شعر به نيشابور و شركت در شب شعر هفتگي نيشابور ارائه كرد. او، در ادامه، ديوان شعر منسوب به امام علي عليه السلام را كه آقاي عدالتي ترجمه نموده معرفي كرد. در ادامه آقاي صفري مسابقه‌ي نقد مكتوب كتاب معبر آسمان را اعلام كرد.

سپس حاضران به قرائت اشعار خود پرداختند.

مطلع برخي از اين اشعار چنين است:

حرف از گلايه نيست ولي اين چه حالي است  آقا رديف شعر دلم بي‌خيالي است (سيد حسن مبارز)

در دشت پر از ستاره زينب مي‌سوخت  آن كوه ميان آتش و تب مي‌سوخت (موسوي)

ترا ديده است در چشم سحر آه                   كه مي‌بندد دلت بار سفر، آه (صفري)

Islamic panel would be off for two weeks 

Two weeks from now, all the members should deliver their final copies of articles

جلسات سوم ، دهم و هفدهم آذر ماه 1387

اين جلسات با حضور اعضا تشكيل و در خصوص فرهنگ مطالعه در ايران بحث و گفتگو شد و نتايج آن ذيلا ذكر گرديده است. همچنين در پايان تصميم بر آن گرفته شد تا از اساتيد در اين زمينه دعوت به عمل آمده و مسائل مطروحه به بحث گذاشته شود.

نگاه تاريخي به مسئله فرهنگ مطالعه

ورود صنعت چاپ به ایران؛ اختراع و حضور تلویزیون در ایران؛

اهميت شنيدن تا خواندن به دليل كمبود كتاب موجب حضور پر رنگ نقالی (روایت گری) در فرهنگ ايران شده است.

مشكلات و پيشنهادات موجود در سر راه فرهنگ مطالعه:

1.      فراگیر بودن صنعت چاپ در غرب و تجملاتی بودن آن در ایران

2.      فرهنگ شنیداری در کشور ما توسط رادیو کاملاً جا افتاده است

3.      اعتقاد نداشتن مسئولین به اهمیت کتاب

4.      انگیزه لازم در سطح عموم وجود ندارد.

5.      الگویابی بر اساس نیازهای جامعه

6.      ورود به مطالعه می‌تواند از داستان خوانی باشد.

7.      گزارش نویسی احیا شود

8.      بازنویسی ویژه تاريخ و مباحث فرهنگي برای نسل چهارم، لزوم بازنویسی تاریخ اسلام

9.      ایجاد دغدغه عامل اصلی پر شدن شکاف هاست

10.  نقش خانواده در مطالعه کودکان را بايد بازتعريف كرد.

11.  امکان استفاده از کتاب های مختلف در مدرسه (به ویژه سنین نوجوانی) با ابزار اجبار             (و تکلیف) در مدرسه

12.  استفاده بهتر از کتابخانه در سیستم آموزش کشور

13.  (بزرگ نمایی و تکریم) شخصیت افراد مطالعه گر در رسانه‌های جمعی

14.  استفاده از کتاب های صوتی، ابزاری که سالها در دیگر کشورها استفاده شده است.

15.  احداث و ایجاد شبکه رادیویی / تلویزیونی کتاب Idbook

16.  جهت دهی بودجه‌های کتاب در بخش‌های مختلف (و بهینه مصرف کردن)

17.  پرهیز از جزیره‌ای کار کردن

18.  تولید کتاب‌‌های ویژه کودکان به صورت پارچه‌ای و ...

19.  اهميت دادن به نقش کتابداران (آشنایی کامل با منابع و عرضه) منابع مفیدتر به مراجعه کنندگان

20.  خلاصه نویسی کتاب‌ها / خلاصه گویی (بیان خلاصه کتاب)

21.  بهينه سازي شبکه توزیع ایران (شبکه فعلی)

22.  کارهای فرهنگی باید اقتصادی (و زود بازده) شود تا رغبت ایجاد شود.

23.  تلاش در جهت جهاني كردن کتاب‌های ایرانی

24.  قوانین نشر کتاب باید تجدید نظر شود.

25.  بن کتاب

26.  استفاده و گسترش ebook های الکترونیکی

27.  ارزان بودن قیمت کتاب

28.  با توجه به اینکه در فرهنگ شنیداری زود به نتیجه می رسیم (برخلاف فرهنگ مکتوب)بایستی به سمت خلاصه کردن و خلاصه نویسی رفت تا انگیزه برای مطالعه زیاد شود.

29.  شرطی شدن مطالعه کتاب

30.  اهمیت دادن به نثر زیبا

خلاصه ی مقالات

حلقه ی  تبليغي عربي معاصر

 منتدي الدعوة الإسلامية

خلاصه ي مقالات

منتدی الدعوة الاسلامیة

حلقه ی تبلیغی  عربی برادران