باسمه تعالی

گزارش فعالیت‌های حلقه علمی حدیث

بهار 1387

1. برگزاری نخستین همایش عرصه‌ها و روش‌های حدیث‌پژوهی

نخستین همایش عرصه‌ها و روش‌های حدیث‌پژوهی در روز پنج‌شنبه دوم خرداد ماه 1387 در سالن همایش‌های دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با حضور اساتید، فضلا و طلاب علاقه‌مند به مباحث حدیث‌پژوهی برگزار گردید. در این همایش که از ساعت 9 صبح با تلاوت آیات کلام الله مجید آغاز شد، پیام مکتوب فقیه حدیث‌پژوه حضرت آیۀ‌الله شیخ جعفر سبحانی به نخستین همایش عرصه‌ها و روش‌های حدیث‌پژوهی توسط مدیر محترم گروه آموزشی علوم قرآن و حدیث دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی قرائت گردید.

برنامه‌های همایش با سخنرانی دو تن از حدیث پژوهان برجسته کشور ادامه یافت.

نخستین سخنران همایش، حجت الاسلام و المسلمین عبدالهادی مسعودی، معاون پژوهشی دانشکده علوم حدیث قم بود که پیرامون «تأثیرگذاری حدیث بر دانش‌های اسلامی» به ایراد سخنرانی پرداخت.

دیگر سخنران همایش، حجت الاسلام و المسلمین مهدی مهریزی، رییس مرکز تحقیقات دارالحدیث بود که درباره «آسیب‌شناسی مطالعات حدیثی» سخنرانی نمود.

سپس مراسم تجلیل از استاد ارجمند حجت الاسلام والمسلمین محمد حسن ربانی بیرجندی برگزار شد. در این مراسم که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین استاد موسوی نژاد، حجت الاسلام والمسلمین شیخ مرتضی مروارید، حجت‌الاسلام و المسلمین استاد سید علی شهرستانی و رییس محترم دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی حجت‌الاسلام و المسلمین مسعودی برگزار گردید، لوح تقدیری  به پاس خدمات ارزنده آموزشی و پژوهشی در عرصه حدیث به استاد ربانی اهدا گردید.

میزگرد پاسخ به پرسش‌های حدیث‌پژوهی، آخرین برنامه همایش بود که با حضور سخنرانان همایش برگزار گردید.

این همایش در ساعت 12:15 ظهر پایان یافت.         

شایان ذکر است با برگزاری این همایش، فعالیت‌ رسمی حلقه علمی حدیث آغاز شده و در حاشیه این همایش، از متقاضیان عضویت در برنامه‌های حلقه علمی حدیث ثبت نام به عمل آمد.

2. برگزاری نمایشگاه آثار حدیث‌پژوهی دانش‌آموختگان حوزه علمیه مشهد

همزمان با نخستین همایش عرصه‌ها و روش‌های حدیث‌پژوهی، نمایشگاه آثار حدیث‌پژوهی دانش‌آموختگان حوزه علمیه مشهد در جنب سالن همایش برپا گردید.

این نمایشگاه که مشتمل بر آثاری از مرحوم آیت الله نمازی شاهرودی، مرحوم استاد سید جواد مصطفوی، موحوم استاد کاظم مدیر شانه‌چی، استاد محمد حسن ربانی بیرجندی، استاد سید علی شهرستانی و دیگر حدیث‌پژوهان حوزه علمیه مشهد بود، مورد استقبال شرکت کنندگان در همایش قرار گرفت.    

3. تهیه و توزیع ویژه‌نامه همایش

ویژه نامه نخستین همایش عرصه‌ها و روش‌های حدیث‌پژوهی در 40 صفحه تهیه و میان شرکت‌کنندگان در همایش توزیع گردید.

عناوین مطالب این ویژه‌نامه بدین شرح است:

درآمد (آشنایی با دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و گروه آموزشی علوم قرآن و حدیث)

منهجیۀ نقد متن الحدیث (پیام فقیه حدیث‌پژوه حضرت آیت الله سبحانی)

دیدار با آیت الله سید جعفر سیدان

دیدار با آیت الله سید احمد مددی

معرفی سخنرانان همایش

مؤلفان و مدرسان علوم حدیث برخاسته از حوزه علمیه مشهد

گفتگو با استاد محمد حسن ربانی بیرجندی 

کتابشناسی آثار حدیث‌پژوهی استاد ربانی

رویکرد حوزه‌های شیعی به حدیث‌پژوهی در بستر زمان (نگاشته استاد ربانی)

4. گزینش اعضای اولیه حلقی علمی حدیث 

پس از بررسی فرم‌های تکمیل شده ثبت نام از متقاضیان عضویت در حلقه علمی حدیث و همچنین انجام مصاحبه با برخی از متقاضیان، سرانجام 13 تن به عنوان اعضای اولیه حلقه علمی حدیث برگزیده شدند. اکثر افراد پذیرفته شده دارای تحصیلات سطح خارج و یا دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن وحدیث هستند.

شایان ذکر است که مرحله بعدی گزینش با آغاز سال تحصیلی جاری صورت خواهد پذیرفت.

5. برگزاری جلسه توجیهی اعضای اولیه حلقه علمی حدیث

جلسه توجیهی اعضای اولیه حلقه علمی حدیث در بعد از ظهر روز یکشنبه 12 خرداد، با حضور مدیر گروه آموزشی علوم قرآن وحدیث برگزار گردید.

در ابتدای این جلسه، دبیر حلقه علمی حدیث ضمن خوش‌آمد گویی به اعضا، ضمن ارائه گزارشی از مقدمات شکل‌گیری حلقه علمی حدیث، توضیحاتی را پیرامون نحوه برگزاری و برنامه جلسات حلقه‌ علمی حدیث ارائه نمود.

سپس مدیر محترم گروه جناب آقای شوشتری، مطالبی را پیرامون جایگاه حلقه‌های علمی و اهداف شکل‌گیری آنها و بایسته‌های حلقه علمی حدیث بیان نمودند.

پس از آن اعضای حاضر در جلسه، پرسش‌هایی را در رابطه با فعالیت‌های حلقه علمی حدیث مطرح نمودند که دبیر حلقه علمی به آنها پاسخ داد.

در این جلسه فرم‌های آیین نامه داخلی حلقه‌های علمی نیز در اختیار اعضا قرار گرفت. این جلسه در ساعت 7 بعد از ظهر پایان یافت.    ‌  

6. دیدار اعضای حلقه علمی حدیث با حضرت آیت الله سید عزالدین زنجانی

اعضای حلقه علمی حدیث، شامگاه دوشنبه 20 خرداد با حضرت آیت الله سید عزالدین زنجانی از عالمان برجسته حوزه علمیه مشهد در محل دفتر معظم له دیدار نمودند.

در ابتدای این دیدار، ابتدا دبیر حلقه علمی حدیث ضمن قدردانی از عنایت حضرت آیت الله زنجانی، به ارائه توضیحاتی در رابطه با اهداف شکل گیری حلقه‌های علمی دفتر تبلیغات اسلامی و راه اندازی حلقه علمی حدیث پرداخت. سپس حضرت آیت الله زنجانی نکاتی را در رابطه با حدیث، کتب حدیثی و محدثان ایراد فرمودند. پس از فرمایشات معظم له، اعضای حلقه علمی حدیث پرسش‌هایی را در زمینه علوم و معارف حدیثی مطرح نمودند که معظم‌له به این پرسش‌ها پاسخ فرمودند.

این جلسه در ساعت 10:15 شب به پایان رسید.           

7. جلسه مشورتی دبیر حلقه علمی حدیث با حجت الاسلام و المسلمین شیخ مهدی زمانی

در ادامه جلسات مشورتی با علما و مدرسان حوزه علمیه، صبح شنبه 25 خرداد ماه، دیدار و گفتگویی با حجت‌الاسلام والمسلمین شیخ مهدی زمانی از مدرسان برجسته کلام، فلسفه و اصول در حوزه علمیه مشهد انجام شد.

در این دیدار، استاد زمانی با ابراز خرسندی از تشکیل حلقه علمی حدیث، در رابطه با اولویت‌ها، ضرورت‌ها، آسیب‌ها و موانع در پژوهش‌های حدیثی، نکات ارزشمندی را بیان نمودند.      

8. برگزاری نخستین جلسه رسمی حلقه علمی حدیث با حضور حجت الاسلام و المسلمین استاد محمد حکیمی

نخستین جلسه رسمی حلقه علمی حدیث به طور مشترک با حلقه علمی قرآن و با حضور مهمان ویژه، حجت‌الاسلام والمسلمین استاد محمد حکیمی حدیث پژوه برجسته و از مؤلفان موسوعه قرآنی ـ حدیثی الحیاۀ ، یکشنبه 26 خردادماه در ساعت 18:30 بعد از ظهر برگزار گردید.

در ابتدای این جلسه، دبیر حلقه علمی حدیث ضمن خوش آمد گویی به اعضای شرکت کننده در جلسه، توضیحاتی را در رابطه با ضرورت پژوهش‌های قرآنی ـ حدیثی در رابطه با موضوعات گوناگون و جایگاه موسوعه قرآنی ـ حدیثی الحیاۀ در این میان بیان نمود.

سپس استاد حکیمی سخنان خویش را آغاز نمودند و در رابطه با ظرفیت والای احادیث برای استخراج معارف گوناگون مطالب ارزشمندی را با ذکر نمونه‌هایی از روایات بیان نمودند.

پس از سخنان استاد حکیمی، چند تن از حضار پرسش‌های خود را از استاد حکیمی مطرح نمودند که ایشان نیز به این پرسش‌ها پاسخ دادند.

جلسه همزمان با اذان مغرب به پایان رسید. 

9. تدوین و ارائه بسته شماره 1 حلقه علمی حدیث

پیش از آغاز تعطیلات تابستانی، بسته شماره 1 حلقه علمی حدیث در قالب سی دی در اختیار اعضا قرار گرفت.

این بسته شامل چهار پوشه: فهارس، مقالات، صوت و تصاویر می‌باشد.

در پوشه فهارس، تعدادی صفحات اینترنتی شامل فهرست موضوعی مقالات مجلات تخصصی علوم حدیث و کتب حدیثی و علوم حدیثی قرار گرفته است.

در پوشه مقالات، پژوهش‌های حدیثی منتخب در قالب 21 مقاله و در دو مجموعه علوم حدیث و معارف حدیث جای گرفته است.

در پوشه صوت، جلسه سخنرانی و پاسخ به سؤالات توسط اساتید حدیث‌پژوه، حجج اسلام: طباطبایی و رحمان ستایش که در دانشکده علوم حدیث برگزار گردیده است، در قالب هفت فایل صوتی قرار گرفته است و در پوشه تصاویر نیز گلچینی از عکس‌های نخستین همایش عرصه‌ها و روش‌های حدیث‌پژوهی و همچنین جلسه دیدار اعضای حلقه علمی حدیث با حضرت آیۀ الله سید عزالدین زنجانی چیده شده است.

شایان ذکر است همراه با این بسته، لیست منابع مطالعاتی حدیث‌پژوهی سطح 1 برای مراجعه و مطالعه در اختیار اعضا قرار گرفت.